Για δράσεις σε απόμακρες και ορεινές περιοχές, όλος ο προγραμματισμός πρέπει να είναι για άσχημες καιρικές συνθήκες.
Στο πρόγραμμα σας να υπάρχει ελαστικότητα και χρόνος για απρόβλεπτα. Η πορεία σας να είναι σταθερή και σύμφωνη με τον αργότερο απ' αυτούς που παίρνουν μέρος στην δράση. Να μην βιάζεστε, αλλά και να μην χάνετε χρόνο.
Πριν ξεκινήσετε φτιάξτε ένα οδοιπορικό διάγραμμα της διαδρομής που θα κάνετε, που να δείχνει τις αποστάσεις που θα καλύψετε και το υψόμετρο που θα ανεβείτε ή θα κατεβείτε. Επίσης καταρτίστε μία εναλλακτική διαδρομή για περίπτωση ανάγκης και μελετήστε διαδρομές "διαφυγής" ή έκτακτης ανάγκης για όλες τις φάσεις της δράσης.
Μην επιχειρείτε πάρα πολλά όταν δεν έχετε γνώσεις και πείρα. Προχωράτε προοδευτικά σε δυσκολότερες δράσεις.
Πάντοτε να πηγαίνετε μαζί με άλλους και να μένετε όλοι μαζί συνεχώς. Η μικρότερη δύναμη Ομίλου για τις δράσεις υπαίθρου πρέπει να είναι 5-6 άτομα. Ειδικά σε βουνό ποτέ λιγότεροι.
Μέχρι να αποκτήσετε γνώσεις και πείρα μην αναλάβετε την ηγεσία άλλων και τότε πάλι μην πάρετε στο ύπαιθρο περισσότερα από 10 άτομα, αν δεν έχετε μαζί σας τουλάχιστον άλλον ένα πεπειραμένο που να πηγαίνει τελευταίος για να φροντίζει την συνοχή του Ομίλου.
Να έχετε όλοι τα κατάλληλα ατομικά εφόδια για να αντιμετωπίσετε τις χειρότερες συνθήκες.
Να είναι όλοι καλά εκπαιδευμένοι (Α' βοήθειες - Προσανατολισμός-- Συνεννόηση) και ενημερωμένοι (ειδικές συνθήκες - έκτακτες ανάγκες - κλπ.) πριν ξεκινήσετε.
Μην πατάτε ή μετακινείτε βράχους ή πέτρες. Αν κατά λάθος σπρώξετε καμιά πέτρα κι αρχίσει να κατρακυλάει, φωνάξτε δυνατά για να ειδοποιήσετε αυτούς που έρχονται πίσω.
Να σέβεστε την ξένη περιουσία και τον Εθνικό μας πλούτο.
Ποτέ μην αφήνετε πίσω τα σακίδια σας αν ξεκινήσετε από κάποιο μέρος για μία έστω και μικρή εξερεύνηση.
Προσέχετε τον καιρό γιατί μπορεί να αλλάξει εντελώς μέσα σε λίγη ώρα. Μην ριψοκινδυνεύσετε αν ο καιρός χαλάσει. Δεν είναι ντροπή να πάτε στο πλησιέστερο κατοικημένο μέρος.
Αφού περάσετε κάποιο φυσικό εμπόδιο ελέγξτε αν όλοι είναι σε καλή κατάσταση.
Να ξέρετε τι πρέπει να γίνει και να έχετε κάνει από πριν πρακτική εφαρμογή, για περιπτώσεις ατυχήματος ή έκτακτης ανάγκης.
Οι σφυρικτές, οι φωτοβολίδες, τα σήματα καπνού, οι οπτικοί, οι φακοί, οι ηλιογράφοι και οι δυνατές φωνές είναι μόνο για έκτακτη ανάγκη και όχι για παιχνίδια. Όλοι να ξέρουν τα διάφορα σήματα έκτακτης ανάγκης.
Μην κάνετε αναρρίχηση σε βράχο, πορεία σε πάγο ή σε απότομες χιονισμένες πλαγιές, αν δεν έχετε εκπαιδευτεί ειδικά και αν δεν έχετε μαζί σας τουλάχιστον ένα πεπειραμένο ορειβάτη.
Αν χαθείτε ή αποκλειστείτε μην πανικοβληθείτε, ούτε να κάνετε βεβιασμένες ενέργειες. Μείνετε όλοι συγκεντρωμένοι και αφού σκεφθείτε προσεκτικά την κατάσταση, αποφασίστε τι είναι πιο σωστό να γίνει, μην τσακωνόσαστε!!!.
Πάντοτε να ξέρουν οι δικοί σας την διαδρομή που θα κάνετε και περίπου πότε θα γυρίσετε πίσω. Δώστε σε ένα - δύο δικούς σας πού θα μείνουν πίσω, από ένα αντίγραφο του οδοιπορικού διαγράμματος της διαδρομής σας. Αν κατ' ανάγκη αλλάξει το πρόγραμμά σας, φροντίστε να ειδοποιηθεί κάποιος απ' αυτούς το συντομότερο (για να προλάβετε άσκοπη ανησυχία, αγωνία και πολυέξοδη έρευνα).
Το περπάτημα στο βουνό δεν είναι τόσο απλό όσο μερικοί νομίζουν. Έχει μία συγκεκριμένη τεχνική.
Ξεκινάμε το βάδισμα με πολύ αργό ρυθμό.
Η αναπνοή μας είναι έντονη πριν αρχίσει ή άμεση ανάγκη του οργανισμού μας για περισσότερο οξυγόνο. Έτσι αναπνέουμε βαθιά από την στιγμή που αρχίζουμε να περπατάμε ή και πιο πριν. Ακόμα αναπνέουμε βαθιά και στις στάσεις που κάνουμε. Συγχρονίζουμε την αναπνοή μας με το βάδισμά μας, εισπνοή στο ένα βήμα εκπνοή στο άλλο.
Τα βήματά μας είναι τόσο μεγάλα κάθε φορά, ώστε η προσπάθεια που καταβάλλουμε να είναι σταθερή. Έτσι στον ανήφορο κάνουμε μικρά βήματα και στο ίσιο μεγάλα, στον κατήφορο μπορούμε και να περπατάμε γρήγορα.
Στους μεγάλους ανήφορους ανεβαίνουμε συνήθως ζικ-ζακ. Όταν αυτό δεν είναι δυνατό και ανεβαίνουμε ίσια προς τα πάνω, αποφεύγουμε τα μεγάλα βήματα χρησιμοποιώντας μικρά πατήματα.
Δεν "ρίχνουμε" όλη μας την προσπάθεια στους μηρούς αλλά και στη μέση "σπάζοντάς την" αναλόγως πριν από κάθε βήμα.
Προσπαθούμε να έχουμε το υπόλοιπο σώμα μας χαλαρό.
Ο ρυθμός μας δεν πρέπει να επηρεάζεται από το πόσες ώρες έχουμε να περπατήσουμε γιατί συνήθως δεν ξέρουμε. Ο ρυθμός είναι τέτοιος που και 15 ώρες συνέχεια να περπατήσουμε αν χρειασθεί να μην εξαντληθούμε.
Γενικά δεν σκεπτόμαστε πόσες ώρες έχουμε να περπατήσουμε και αν θα αντέξουμε.
Αποφεύγουμε τις πολλές και πολύωρες στάσεις (άλλο στάση, άλλο ανάσα!)
Όταν αποτελούμε ομάδα δεν πρέπει να συναγωνιζόμαστε ποίος θα φθάσει στην κορυφή πρώτος, γιατί έτσι στην κορυφή φθάνουμε εξαντλημένοι και τα κουρασμένα πόδια μας δεν μπορούν να μας κρατήσουν στο κατέβασμα. Επί πλέον δεν θα μπορούμε να αντιμετωπίσουμε ένα απρόοπτο πού τυχόν θα παρουσιασθεί. Αν κάποιοι από την ομάδα νομίζουν ότι ο ρυθμός της αναβάσεως είναι αργός, θα είναι καλύτερα να περπατούν μαζί με τους άλλους φυλάγοντας τις δυνάμεις τους για να τους βοηθήσουν αν χρειαστεί.
Ένας λόγος ακόμα πού δεν πρέπει να τρέχουμε στον ανήφορο είναι ότι ο χρόνος που μπορούμε να εξοικονομήσουμε στο ανέβασμα είναι πολύ λιγότερος από αυτόν που μπορούμε να εξοικονομήσουμε στο κατέβασμα, αν είμαστε ξεκούραστοι. Συχνά για το κατέβασμα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις σάρες εφ' όσον γνωρίζουμε ότι δεν καταλήγουν σε γκρεμό.
Πριν ξεκινήσουμε την πορεία πίνουμε ένα ποτήρι νερό. Κατά την διάρκεια της πορείας επίσης πίνουμε υγρά χωρίς να περιμένουμε να διψάσουμε. Το καλοκαίρι ιδιαίτερα, είναι προτιμότερο να τρώμε φρούτα με μεγάλη περιεκτικότητα σε νερό π.χ. πορτοκάλια ή ισοτονικά διαλύματα αλάτων.
Προσέχουμε το ντύσιμό μας, όταν ξεκινάμε για μια πορεία, να είναι τέτοιο που να μην κρυώνουμε πολύ αλλά και να μην ιδρώνουμε οπότε θα πρέπει να κάνουμε στάσεις.
Καλές εκδρομές !
Κείμενα : Διασκευασμένα από τον Βάσο Ηλιάδη, Έφορο Διοίκησης Ε.Ε. Λευκωσίας.